Με νωπές ακόμη τις πληγές από τις καταστροφικές πυρκαγιές του Αυγούστου, τόσο η χώρα μας όσο και συνολικά η Ευρωπαϊκή Ένωση κινητοποιούνται όχι μόνο για την ανασυγκρότηση των πυρόπληκτων περιοχών αλλά και για την ανάπτυξη και υιοθέτηση πιο αποτελεσματικών πολιτικών πρόληψης και αντιμετώπισης φυσικών ή ανθρωπογενών καταστροφών. Η προτεραιότητα που δίνει εξάλλου ο πρωθυπουργός στην ενδυνάμωση του Υπουργείου Εσωτερικών και ιδίως της Πολιτικής Προστασίας έγινε σαφής κατά την πρώτη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Προς την κατεύθυνση αυτή, είναι όχι μόνο χρήσιμος αλλά και επιβεβλημένος ένας απολογισμός της επάρκειας και του συντονισμού των συναρμόδιων φορέων σε όλο το φάσμα της κρατικής μηχανής και της τοπικής αυτοδιοίκησης. Ένας τέτοιος απολογισμός μπορεί να αποτελέσει μια πολύτιμη πηγή για την επανεξέταση του συνολικού συστήματος πολιτικής προστασίας της χώρας μας, τη μελλοντική κινητοποίηση των αρμόδιων φορέων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο αλλά και τη βέλτιστη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων και δομών για δράσεις στον τομέα της πολιτικής προστασίας.

Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει συγκεκριμένες αρμοδιότητες για τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, οι οποίοι δεν δέχονται απλώς παθητικά τις δράσεις της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, αλλά αποτελούν ενεργά αποκεντρωμένα όργανα του συνολικού μηχανισμού πολιτικής προστασίας. Οι Ο.Τ.Α. έχουν την ευθύνη εφαρμογής του ετήσιου εθνικού σχεδιασμού πολιτικής προστασίας σε τοπικό επίπεδο. Καλούνται επίσης να διατυπώνουν εισηγήσεις για το σχεδιασμό πολιτικής προστασίας στην περιοχή της αρμοδιότητάς τους, ενώ βάσει των διατάξεων του νόμου, σε κάθε δήμο πρέπει να λειτουργεί γραφείο πολιτικής προστασίας. Είναι εξάλλου γνωστό πως κατά τα τελευταία έτη καταβάλλονται στους Ο.Τ.Α. τακτικά κονδύλια που προορίζονται για έργα πρόληψης στον τομέα της πολιτικής προστασίας και δη της πυροπροστασίας. Ας σημειωθεί ότι η Γενική Γραμματεία, ήδη από τον περασμένο Μάρτιο με εγκύκλιό της, είχε περιγράψει αναλυτικά τις αρμοδιότητες και ευθύνες σε κάθε επίπεδο του μηχανισμού πολιτικής προστασίας, προκειμένου να προετοιμαστεί εγκαίρως η συνολική κρατική μηχανή για το καλοκαίρι που προμηνυόταν αυξημένης επικινδυνότητας.

Παράλληλα με τα ερωτήματα που γεννώνται περί του αν οι σχετικές διατάξεις όντως εφαρμόστηκαν, οφείλουμε επίσης να αναρωτηθούμε γιατί λόγου χάρη τα έργα δασοπροστασίας που έχουν ενταχθεί για χρηματοδότηση από το Ταμείο Συνοχής δεν είχαν την αναμενόμενη απορρόφηση, ιδίως όταν η γενική απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Συνοχής κατά την περίοδο 2004-2006 έχει αυξηθεί σημαντικά σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Είναι εξίσου απορίας άξιο γιατί δεν αξιοποιήθηκαν επαρκώς ευρωπαϊκά προγράμματα εκπαίδευσης και ανταλλαγής πρακτικών για φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης και εθελοντές δασοπυροσβέστες. Οφείλουμε τέλος να διερευνήσουμε πώς θα μπορούσε ο ελληνικός στρατός να εμπλακεί ενεργά στο έργο της πυροπρόληψης και δασοπυρόσβεσης, όταν μάλιστα εξετάζεται η συμπληρωματική συνδρομή στρατιωτικών πόρων των κρατών μελών στο ευρωπαϊκό σώμα πολιτικής προστασίας. Ταυτόχρονα, η πορτογαλική Προεδρία προωθεί ενεργά τις διαπραγματεύσεις για μια κοινοτική οδηγία που να προσδιορίζει ένα σύνολο ευρωπαϊκών υποδομών ζωτικής σημασίας, καθώς και τον διάλογο για την εγκατάσταση ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης και ανίχνευσης παλιρροϊκών κυμάτων στη Μεσόγειο και τον Ατλαντικό.

Η Ελλάδα, αν θέλει να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητες που προσφέρει η ευρωπαϊκή συνεργασία, όπως π.χ. το νέο κοινοτικό χρηματοδοτικό μέσο πολιτικής προστασίας ή οι εν εξελίξει πρωτοβουλίες, πρέπει να έχει αφενός συγκεκριμένες προτάσεις για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής πολιτικής προστασίας, αφετέρου έναν εύρυθμο και αποτελεσματικό εθνικό μηχανισμό πολιτικής προστασίας, ο οποίος θα αξιοποιεί κατά τον βέλτιστο δυνατό τρόπο τους διαθέσιμους υλικούς και ανθρώπινους πόρους. Προς αυτή την κατεύθυνση, είναι επιτακτική ανάγκη να διευκρινιστούν πλήρως οι αρμοδιότητες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, να βελτιωθεί ο συντονισμός των συναρμόδιων υπηρεσιών, να αξιοποιηθούν περισσότερο οι εθελοντικές οργανώσεις πολιτικής προστασίας και να αναβαθμιστεί το καθεστώς του εθελοντή πολίτη.

Συνοψίζοντας, όπως κατά κόρον ισχύει με τις πολιτικές της Ε.Ε., η ευρωπαϊκή δράση στον τομέα της πολιτικής προστασίας δεν έχει σκοπό να αντικαταστήσει -και πώς άλλωστε;- την αντίστοιχη εθνική πολιτική, αλλά να την συνδράμει στις περιπτώσεις σημαντικών φυσικών καταστροφών, όπως αυτές που υπέστη η χώρα μας. Η ευρωπαϊκή πολιτική προστασία δηλαδή δεν είναι πανάκεια, αλλά έχει σκοπό τον βέλτιστο συντονισμό των εθνικών συστημάτων πολιτικής προστασίας. Για να ευοδωθεί όμως ο συντονισμός αυτός, είναι απαραίτητο ένα εθνικό πρόγραμμα πολιτικής προστασίας που λειτουργεί καθαυτό αποτελεσματικά στην πράξη, επί τη βάσει του τριπτύχου "πρόληψη, ετοιμότητα, αντιμετώπιση". Με άλλα λόγια, στον τομέα της πολιτικής προστασίας επαληθεύεται ακόμη περισσότερο το λαϊκό ρητό "των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν".

<< Προηγούμενο

Επόμενο >>