Η φετινή διεθνής έκθεση στην Θεσσαλονίκη γίνεται σε μία περίοδο ιδιαίτερα σημαντική για την χώρα μας. Η πρόσφατη διεύρυνση έφερε τα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην περιοχή της ΝΑ Ευρώπης. Η Βουλγαρία και η Ρουμανία ετοιμάζονται να ενταχθούν στην ευρωπαϊκή οικογένεια, η Τουρκία βρίσκεται στη περίοδο έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, ενώ οι χώρες της Πρώην Σοβιετικής Ένωσης και οι Παρευξείνιες προσβλέπουν σε μία στενότερη συνεργασία σε όσο το δυνατόν περισσότερα επίπεδα με την Ε.Ε. Λόγω της γεωστρατηγικής αυτής θέσης, της εμπειρίας της και του θεσμικού της ρόλου ως χώρα στην Ε.Ε., η χώρα μας μπορεί να γίνει διεθνές κέντρο εμπορίου, τεχνολογίας και τεχνών και παιδείας για ολόκληρη την περιοχή, να γίνει η πύλη εισόδου των χωρών της Μέσης Ανατολής αλλά και όλης της Ασίας στην Ευρώπη.

Παράλληλα η χώρα μας παύει να αποτελεί μία περιορισμένη αγορά, μειονέκτημα για μεγάλες επενδύσεις αφού γίνεται το κέντρο μίας ευρύτερης εξελισσόμενης περιοχής. Υπό αυτές τις συνθήκες και τις νέες προοπτικές η Θεσσαλονίκη και η Βόρεια Ελλάδα γενικότερα, καλούνται να παίξουν πρωταγωνιστικό και πολυδιάστατο ρόλο με θετικές συνέπειες για ολόκληρη την χώρα. Αυτό αποτελεί δέσμευση της Κυβέρνησης και προσωπικά του Πρωθυπουργού βάσει ενός στρατηγικού σχεδίου και άρχισε να υλοποιείται. Η δυναμική αυτή προοπτική που είχε αρχίσει να δημιουργείται από την δεκαετία του '90 δεν είχε αξιοποιηθεί κατάλληλα. Αντίθετα γίναμε μάρτυρες κλεισίματος ή μετεγκατάστασης επιχειρήσεων στα Βαλκάνια και κλίματος απαισιοδοξίας.

Είναι αλήθεια ότι οι αναπτυσσόμενες αγορές των Βαλκανίων αποτελούν πόλο έλξης για πολλές ελληνικές και ευρωπαϊκές εταιρίες, που αναζητούν ευνοϊκότερο φορολογικό καθεστώς, πρακτικές διευκολύνσεις και φυσικά φθηνά εργατικά χέρια. Ο κώδων του κινδύνου κρούεται ιδιαίτερα στον κλάδο της μεταποίησης. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, το 2004 εγκατέλειψαν την Ελλάδα κεφάλαια περίπου 610 εκ. δολαρίων, ενώ την τετραετία 2001-2004 το αντίστοιχο μέγεθος ξεπέρασε τα 4 δις δολάρια. Η πλειονότητα δε, των κεφαλαίων που φεύγουν από τη χώρα αφορούν Έλληνες επιχειρηματίες. Το 2004 μάλιστα το ποσοστό  των Ελληνικών κεφαλαίων ανήλθε στο 80% επί του συνόλου των κεφαλαίων που εγκατέλειψαν τη χώρα.

Η μεταφορά του παραγωγικού κέντρου βάρους των ελληνικών επιχειρήσεων, ιδιαίτερα των μεταποιητικών, προς την περιοχή των Βαλκανίων είναι σύμφωνα με τις νέες συνθήκες της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς και της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας αναπότρεπτη. Επιπλέον, οι προσδοκίες διατήρησης υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και για τα επόμενα χρόνια, ο μεγαλύτερος πληθυσμός, καθώς και το γεγονός ότι ήδη σε κάποιους τομείς, οι παραπάνω αγορές αυξάνουν τη βαρύτητά τους ως αγορών και για τις ελληνικές επιχειρήσεις και άλλες.

Δεν χρειάζονται δάκρυα στην χώρα μας αλλά όραμα και δράση. Όλοι, εννοώ δημόσιος και ιδιωτικός φορέας, θα πρέπει να προσαρμοστούμε στη σύγχρονη πραγματικότητα, τις ιδιαιτερότητες της περιοχής, τις μελλοντικές προοπτικές και να αξιοποιήσουμε τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα τα οποία πηγάζουν κατ΄αρχάς  από την γεωγραφική μας θέση. Όπως ήδη αναφέραμε, η γεωγραφική θέση της Βόρειας Ελλάδας που αποτελεί και τη συνοριακή χερσαία επαφή της χώρας μας με τα βαλκανικά κράτη (Αλβανία, FYROM- Βουλγαρία – Τουρκία) προσδιορίζει καθοριστικά τους αναπτυξιακούς της στόχους. Η περιοχή μπορεί να μετατραπεί σε ενεργειακό, εμπορευματικό, διαμετακομιστικό κόμβο της ΝΑ Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου.

Μεταφορές: Η Ελλάδα ως περιφερειακή δύναμη έχει ζωτικά ενδιαφέροντα και συμφέροντα από όλα τα είδη των διευρωπαϊκών δικτύων μεταφορών που θα την φέρουν ευκολότερα σε επικοινωνία με τις άλλες χώρες-μέλη της Ε.Ε. αλλά και με την ευρύτερη γειτονιά μας και θα συμβάλουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητα μας. Για παράδειγμα στις χερσαίες μεταφορές: Ο άξονας Ιονίου-Αδριατικής αποτελεί ένα σημαντικό οδικό διάδρομο που εκτείνεται κατά μήκος των δαλματικών ακτών φτάνοντας στην Ιταλία. Η συνολική διαδρομή Τεργέστη-Πάτρα φθάνει τα 1.290 χιλιόμετρα συνδέοντας την χώρα μας με Ιταλία, Σλοβενία, Κροατία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Μαυροβούνιο, Αλβανία. Η οδική προσβασιμότητα μας στην Ευρώπη μειώνεται στις 10-12 ώρες. Το ίδιο καθοριστικό για την ανάπτυξη μας θα είναι και το σιδηροδρομικό δίκτυο Αθήνα – Σόφια – Βουδαπέστη – Βιέννη – Πράγα – Νυρεμβέργη /Δρέσδη καθώς και ο Σιδηροδρομικός άξονας Ιονίου/ Αδριατικής.

Για την λειτουργία των δικτύων αυτών θα παίξει πρωταρχικό ρόλο η υλοποίηση έργων εντός της χώρας μας που θα συνδέουν τις περιφέρειες μας με τα διευρωπαϊκά δίκτυα και για αυτό η κυβέρνηση αποφάσισε να τα προωθήσει άμεσα όπως αυτό της Εγνατίας Οδού, η οποία θα συνδέει τον άξονα Ιονίου-Αδριατικής με τις Βαλκανικές χώρες.

Πρωταρχικής σημασίας για τη Βόρειο Ελλάδα και την Βαλκανική είναι το λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, έχοντας το πλεονέκτημα της μεγαλύτερης έκτασής του μπορεί να γίνει ανταγωνιστικότερο από αυτό του Πειραιά και σε περιόδους έντονης συμφόρησης μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για ολόκληρη την Ελλάδα σε συνδυασμό με την ανάπτυξη ακτοπλοϊκών και χερσαίων μεταφορών. Σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει και το συνεχώς εξελισσόμενο λιμάνι της Ηγουμενίτσας.

Μεγάλη αναβάθμιση θα δώσει στην πόλη και στην περιοχή της Θεσσαλονίκης  και η επιτάχυνση και ολοκλήρωση βασικών έργων υποδομής της Θεσσαλονίκης, όπως το μετρό και η ανακαίνιση του αεροδρομίου.

Ολόκληρη η Βόρεια Ελλάδα δε, θα αναβαθμισθεί με την ολοκλήρωση στρατηγικών έργων όπως του πετρελαιαγωγού Μπουρκάς-Θεσσαλονίκη και της επέκτασης του αγωγού φυσικού αερίου στην Αυστρία, μέσω Βαλκανικής Οδού.

Τουρισμός:Αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τη χώρα μας η μακρόχρονη ενασχόληση και εμπειρία στο χώρο του τουρισμού, καθώς και οι αναπτυγμένες σχετικά υποδομές μας σε συνδυασμό με τις φυσικές ομορφιές και την ιστορική κληρονομιά. Πέρα από τις καταπληκτικές ακτές της, η περιοχή της Βόρειας Ελλάδας προσφέρεται για την ανάπτυξη διαφόρων μορφών εναλλακτικού τουρισμού προσελκύοντας επισκέπτες υψηλής εισοδηματικής στάθμης μεγάλο μέρος τους χρόνου. Για παράδειγμα δύναται να αναπτυχθεί ο οικοτουρισμός στο Δέλτα του Έβρου, ο υδροβιότοπος των Πρεσπών, το δάσος της Δαδιάς, ο θρησκευτικός τουρισμός, ο περιπατητικός τουρισμός, ο αγροτουρισμός, καθώς και ο καταδυτικός τουρισμός κ.α.

Επιπρόσθετα των παραπάνω, ο συνολικός οικονομικός χώρος της Β. Ελλάδας διαθέτει ορισμένες από τις βάσεις για μια στρατηγική ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας: σημαντικό μέγεθος πληθυσμού εργατικού δυναμικού και ΑΕΠ, ρυθμό μεταβολής ΑΕΠ ταχύτερο από τον μέσο εθνικό όρο, ρυθμό αύξησης των επενδύσεων ταχύτερο, υψηλή συμμετοχή των παραγωγικών τομέων στο ΑΕΠ, κυριαρχία στον αγροτικό τομέα ( 38% των καλλιεργούμενων εκτάσεων της χώρας).

Για να αξιοποιηθούν τα παραπάνω πλεονεκτήματα θα πρέπει να συνδυαστούν με τον νέο αναπτυξιακό νόμο, τις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας που προωθεί η κυβέρνηση και ιδιαίτερα με δύο προϋποθέσεις  που θα δώσουν ανταγωνιστικότητα στις επιχειρήσεις και θα έλξουν καινούργιες. Αυτές είναι το υψηλού επιπέδου εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό και η πρόσβαση στην έρευνα, στην νέα τεχνολογία και την καινοτομία. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι σύγχρονες επιχειρήσεις δεν αναζητούν μόνο φθηνότερο εργατικό κόστος αλλά και ευέλικτες εργασιακές σχέσεις, σύγχρονες υποδομές και κυρίως ένα καλό προσωπικό στο οποίο μπορούν να βασισθούν για πρωτοποριακά και παραγωγικά βήματα τόσο στις βιομηχανίες όσο και στις υπηρεσίες.

Η βόρεια Ελλάδα, λοιπόν έχει ανάγκη από ένα περιφερειακό σφαιρικό αναπτυξιακό σχέδιο με ποσοτικούς και ποιοτικούς στόχους , προτεραιότητες και χρονοδιάγραμμα γιατί τα σχέδια  αυτά θέλουν χρόνο και πρόγραμμα. Πολλές τέτοιες εμπειρίες υπάρχουν σήμερα στην Ε.Ε. που μπορεί ν΄αποτελέσουν πηγή έμπνευσης όπως οι «πόλοι ανταγωνιστικότητας» στην Γαλλία για περιοχές με λιγότερες προοπτικές από αυτές της βόρειας Ελλάδας. Για πρώτη φορά συνεργάστηκαν τοπικές αρχές, επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα με στόχο ένα σχέδιο ανάπτυξης προσαρμοσμένο στις δυνατότητες της κάθε περιοχής. Μ' ένα τέτοιο μοντέλο, η Βόρεια Ελλάδα μπορεί να γίνει κέντρο ανάπτυξης για την ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.

Μπροστά λοιπόν σ' αυτή την πραγματικότητα και προοπτική χρειαζόμαστε πολιτική βούληση, κατάλληλη χρηματοδότηση μ' αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων, ευρεία συνεργασία δημοσίων και ιδιωτικών φορέων μέσα και έξω από την χώρα μας και φυσικά αισιοδοξία.

<< Προηγούμενο

Επόμενο >>